.TWIXTlab: art, anthropology & the everyday
* twixt: παλαιός σύντομος τύπος της λέξης betwixt που σημαίνει μεταξύ, ενδιάμεσα, ούτε το ένα ούτε το άλλο. O κοινωνικός ανθρωπολόγος Victor Turner χρησιμοποίησε την έκφραση betwixt and between για να χαρακτηρίσει την ενδιάμεση από τις τρεις φάσεις των διαβατηρίων τελετών ως κατεξοχήν μεταβατική, ανατρεπτική και δημιουργική στιγμή της ζωής των κοινωνιών.
Το TWIXTlab είναι ένα μακροπρόθεσμο project με ερευνητικό, δημιουργικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα που τοποθετείται μεταξύ –ή αλλιώς twixt– τέχνης, ανθρωπολογίας και καθημερινής ζωής. Έχει τη μορφή πολυδύναμου εργαστηρίου (lab) στο οποίο διαμορφώνονται κριτικές και δημιουργικές παρεμβάσεις στην κοινωνική ζωή, συνδυάζοντας εργαλεία των σύγχρονων εικαστικών τεχνών και των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών.
Το TWIXTLab δημιουργήθηκε το 2014 με βάση μια ιδέα της ανθρωπολόγου και εικαστικού Ελπίδας Ρίκου και με ιδρυτικά μέλη την ίδια και τις εικαστικούς (και στη συνέχεια και ανθρωπολόγους) Σοφία Γρηγοριάδου και Ηώ Χαβιαρά. Μετά την αποχώρηση της τελευταίας, το 2016, ο ανθρωπολόγος και sound designer Γιώργος Σαμαντάς και η φυσική επιστημόνισσα και performer Ευγενία Βακαλοπούλου έγιναν μέλη της ομάδας (μεταξύ 2016-2024 και 2018-2025 αντίστοιχα).
Μέλη υπήρξαν επίσης κατά το 2017-2018 οι εικαστικές καλλιτέχνιδες Εύα Γιαννακοπούλου, Φωτεινή Γουσέτη, Δήμητρα Κονδυλάτου και η ιστορικός τέχνης Κατερίνα Κωνσταντίνου. Κατά τα εννιά πρώτα χρόνια της λειτουργίας του, το TWIXTlab είχε την έδρα του στην οδό Εμπεδοκλέους 19 στο Παγκράτι, ενώ σήμερα φιλοξενείται στο or.artspace στο Κουκάκι.
Η ομάδα ανανεώθηκε το 2026 και σήμερα αποτελείται από τα εξής επτά μέλη, που ζουν σε διαφορετικούς τόπους και ασκούν διαφορετικές πρακτικές: Σοφία Γρηγοριάδου (φιλόλογος, καλλιτέχνιδα και ανθρωπολόγος), Υρώ Καζάρα (εικαστικός και ποιήτρια), Λουκία Λιμπέρη Ωραιοπούλου (εικαστικός και σκηνογράφος), Περσεφόνη Μύρτσου (εικαστικός και ανθρωπολόγος), Άλκηστις Λάρα Παπαδάκη (εικαστικός), Βάσω Ράλλη (βιολόγος και εικαστικός), Ελπίδα Ρίκου (εικαστικός, ανθρωπολόγος και ψυχοθεραπεύτρια).
Η νέα σύνθεση του TWIXTlab στηρίζεται σε δεσμούς φιλίας και συνεργασίας μεταξύ μας.
Μέσα από τις δράσεις μας θέλουμε να προτείνουμε μια πρακτική συλλογικής έρευνας, συνάντησης διαφορετικών πεδίων και εμπειριών, την επινόηση τρόπων συνεργασίας και παραγωγής που αφήνουν χώρο στο απρόβλεπτο.
Ελπίζουμε με αυτό τον τρόπο να διαμορφώσουμε ένα πεδίο αμφισβήτησης της πραγματικότητας της καλλιτεχνικής παραγωγής, του ανταγωνισμού, της ταχείας υιοθέτησης προτύπων, της αυτοπροβολής. Αντιλαμβανόμαστε την τέχνη ως δημιουργία έργων αλλά και ως παραγωγή γνώσης· ως αναζήτηση νέων τρόπων συνύπαρξης με προσωπική, και ως εκ τούτου, και πολιτική σημασία. Στη νέα μας σύνθεση, επιχειρούμε να δημιουργήσουμε έναν ενδιάμεσο χώρο απ’ όπου μπορούμε να εξετάζουμε, να αμφισβητούμε και να μετασχηματιζουμε τους όρους που σήμερα διαμορφώνουν την τέχνη και τη ζωή μας.
Οι θεματικές που μας απασχολούν αφορούν τον εκφασισμό των κοινωνιών, την έμφυλη διάσταση των καθημερινών πρακτικών, τη διάσχιση των γεωγραφικών και πολιτισμικών συνόρων, τη θεσμική κριτική και τις εργασιακές σχέσεις στο καλλιτεχνικό πεδίο αλλά και το πώς αυτά συνδέονται με τη σύγχρονη παραγωγή γνώσης και τέχνης. Για τα παραπάνω προτείνουμε συγκεκριμένες δράσεις (εκθέσεις, προβολές, συζητήσεις, εργαστήρια). Παράλληλα, ως ΤWIXTlab πειραματιζόμαστε με νέους τρόπους απεύθυνσης της ομάδας μας και είμαστε ανοιχτές σε συνεργασίες με άτομα και συλλογικότητες.
To logo του TWIXTlab σχεδίασε η Ηώ Χαβιαρά.
